Mogłoby się wydawać, że właściwa higiena jamy ustnej ma znaczenie wyłącznie dla zapobiegania próchnicy zębów. Nic bardziej mylnego. Regularne szczotkowanie i nitkowanie ma wpływ na zdrowie całego organizmu, w tym m.in. redukuje ryzyko wielu schorzeń układowych np. cukrzycy, chorób układu sercowo-naczyniowego, chorób płuc, schorzeń autoimmunologicznych, powikłań okołoporodowych (niska waga urodzeniowa noworodków), a także ma znaczenie dla zdrowia jamy ustnej pacjentów – zapobiega wystąpieniu stanów zapalnych dziąseł i przyzębia oraz zmianom na błonie śluzowej jamy ustnej pacjentów – w szczególności zmianom u pacjentek w okresie ciąży.
Zmiany hormonalne w ciąży a stany zapalne jamy ustnej
Ciąża wywołuje u kobiet nagłe zmiany hormonalne (wzrost hormonów białkowych: HCG oraz HPL i sterydowych: estrogen i progesteron). Bardzo często prowadzą one do wystąpienia stanów zapalnych w obrębie dziąseł (rozrostowe zapalenia dziąseł, guzy ciążowe etc.) Dodatkowym czynnikiem mającym wpływ na taki stan rzeczy jest wzrost liczby bakterii kwasolubnych, które przyczyniają się do rozwoju próchnicy i chorób w obrębie jamy ustnej np. choroby przyzębia. Szacuje się, że problemy z dziąsłami występują u 75% przyszłych mam. Dolegliwości pojawiają się w większości przypadków pomiędzy 14 a 30 tygodniem ciąży.
Chorób jamy ustnej w żadnym wypadku nie należy bagatelizować, ponieważ mogą mieć wpływ na złe wyniki wykonywanych badań (m.in. morfologię), a finalnie też na niską masę urodzeniową dziecka i przedwczesny poród. Niekiedy nieleczone stany zapalane dziąseł i obecność licznych bakterii może skutkować stanem przedrzucawkowym, który jest zagrożeniem dla zdrowia i życia matki oraz jej dziecka.
Właściwa higiena jamy ustnej w ciąży
Zarówno na etapie planowania ciąży, jak i już w trakcie jej trwania należy dbać o właściwą higienę jamy ustnej i odbywać regularne ( co 3 miesiące) kontrole stomatologiczne. Warto też prowadzić samodzielną obserwację, by w porę zauważyć niepokojące zmiany. Typowymi objawami zapalenia dziąseł są:
- nadwrażliwość zębów na ciepło i zimno,
- wrażliwość przy szczotkowaniu i nitkowaniu zębów,
- zmiana kształtu (np. rozrost), koloru (zaczerwienienie, zasinienie) i konsystencji dziąseł (miąższowe, a nie zbite),
- wrażenie luźnych, rozchwianych zębów,
- ból dziąseł,
- krwawienie z dziąseł samoistne oraz wywołane (np. szczotkowaniem lub nitkowaniem),
- uczucie dyskomfortu podczas jedzenia.
Po zauważeniu u siebie którejkolwiek z wymienionych dolegliwości konieczne jest specjalistyczne, natychmiastowe leczenie. Specjalistą, który zajmuje się chorobami przyzębia i błon śluzowych jamy ustnej, jest periodontolog.
Ciąża nie jest przeciwwskazaniem do podjęcia leczenia zębów i przyzębia. Wręcz przeciwnie. To właśnie w tym okresie ważne jest, by szczególnie dbać o kondycję dziąseł i jamy ustnej, ponieważ ma to wpływ na zdrowie organizmu matki jak i na rozwój dziecka.
Leczenie dziąseł i przyzębia jest niezwykle ważne dla zdrowia całego organizmu, a w przypadku kobiet w ciąży także dla zdrowia ich dziecka. Niestety, jak wynika z badań, aż 90% pacjentek, nie jest w tym okresie kierowanych przez prowadzącego ginekologa do stomatologa lub w szczególności do specjalisty – periodontologa. Ponadto zaledwie 20% spośród specjalistów informuje kobiety w okresie ciąży o wpływie chorób jamy ustnej na przebieg samej ciąży i zdrowie jamy ustnej i całego organizmu matki.
